Wielki Piątek

 

Wczoraj wieczorem rozpoczęliśmy obchody Triduum Paschalnego. Z tej okazji poprosiliśmy naszych Księży Diakonów (Krzysztofa, Huberta i Piotra), aby wprowadzili nas w te najważniejsze dni roku liturgicznego.

Dziś publikujemy pierwszy artykuł – diakona Krzysztofa – który w prosty, ale bardzo dokładny i ciekawy  sposób tłumaczy nam całą istotę Wielkiego Piątku oraz Liturgii Męki Pańskiej.

Wielki Piątek – Liturgia. dk Krzysztof Idczak

Niejednemu z nas wielkopiątkowa liturgia daje dużo do myślenia i przeanalizowania swojego życia. Może także zaskakuje i uderza kolor szat liturgicznych, w których celebransi sprawują nabożeństwo. Jest to kolor czerwony, kolor nie tyle męczeństwa, ile zdecydowanie pełnej majestatu, królewskiej purpury. Jest to bowiem liturgia, podczas której wspominając śmierć Chrystusa pamiętamy, iż nie była ona dla Niego klęską i przegraną, lecz zwycięstwem, tryumfem opromienionym blaskiem zmartwychwstania.

Pierwsze liturgiczne obchody Wielkiego Piątku możemy spotkać już w starożytnej Jerozolimie. Wierni gromadzili się przed wschodem słońca przed kolumną biczowania, a później przy grobie, by adorować drzewo Krzyża.

W odniesieniu do Rzymu pierwsze opisy celebracji Wielkiego Piątku pochodzą z VII w. Pierwszy typ liturgii sprawowany był przez papieża w kościele św. Jana Jerozolimskiego i obejmował odczytanie opisu Męki Pańskiej wg św. Jana, modlitwę powszechną i procesję z relikwiami krzyża. Drugi typ liturgii był sprawowany w licznych kościołach prezbiterialnych, obejmował lekturę Pisma, adorację krzyża i komunię św., konsekrowaną wcześniej. Ten typ liturgii upowszechnił się w średniowieczu w całej Europie.

W Wielki Piątek i Wielką Sobotę, zgodnie ze starożytną tradycją, Kościół nie sprawuje Eucharystii, tak więc cały dzień trwają w kościołach czuwania przed Panem Jezusem, znajdującym się w Ciemnicy oraz drogi krzyżowe. Pod wieczór zaś rozpoczynają się Uroczystości Wielkiego Piątku. Ołtarz jest cały obnażony, bez krzyża, obrusów i świeczek ołtarzowych – jest ,,goły”.

Cała liturgia składa się z czterech części, są nimi:

  • Liturgia Słowa ( 2 czytania i opis Męki Pańskiej) oraz rozbudowana modlitwa powszechna: za Kościół święty, za Papieża, za wszystkie stany kościoła, za katechumenów, o jedność chrześcijan, za Żydów, za niewierzących w Chrystusa, za niewierzących w Boga, za rządzących państwami oraz za strapionych i cierpiących.
  • Adoracja Krzyża
  • Komunia święta konsekrowana w Wielki Czwartek podczas Wieczerzy Pańskiej
  • Przeniesienie Najświętszego Sakramentu do Grobu Pańskiego

Centralnym wydarzeniem liturgii wielkopiątkowej jest niewątpliwie adoracja Krzyża. Zasłonięty fioletowym suknem Krzyż wnosi się przed ołtarz. Celebrans stopniowo (w trzech miejscach kościoła) odsłania ramiona Krzyża i śpiewa trzykrotnie: ,,Oto drzewo Krzyża, na którym zawisło zbawienie świata”, na co wierni odpowiadają: ,,Pójdźmy z pokłonem”. Wierni podchodzą do Krzyża, przyklękają i całują, na znak czci do Jezusa, który oddał życie za każdego z nas.

Po liturgii Krzyż zostaje w widocznym i dostępnym miejscu, tak by każdy wierny mógł go adorować. Jest on aż do Wigilii Paschalnej najważniejszym punktem w kościele.

Po adoracji Krzyża z ciemnicy przynosi się Najświętszy Sakrament i wiernym udziela się Komunii świętej.

Ostatnią częścią Liturgii Wielkiego Piątku jest procesja do Grobu Pańskiego. Na ołtarzu umieszczonym przy Grobie lub na specjalnym podwyższeniu wystawia się Najświętszy Sakrament w monstrancji okrytej białym przejrzystym welonem – symbolem całunu, w który owinięto ciało zmarłego Chrystusa. Cały wystrój tej kaplicy ma kierować uwagę na Ciało Pańskie.

W wielu kościołach przez całą noc trwa adoracja Jezusa Eucharystycznego.

Do chrześcijańskiej celebracji Wielkiego Piątku należy również poszczenie. Ścisły post obejmował początkowo tylko jeden dzień, a następnie także Wielką Sobotę. Jego ważność potwierdza większość źródeł mówiących o liturgii Wielkiego Piątku, m.in. Tradycja Apostolska, papież Innocenty I. Post ten nie ma jednak tylko znaczenia ascetycznego. Nie tyle świadczy o chęci odpokutowania za grzechy, lecz o pełnym miłości pragnieniu włączenia się w pragnienia i życzenia Jezusa.
Nie zapomnijmy więc o dzisiejszym poście i właśnie poprzez niego, jak i przez modlitwę, czuwanie w Ciemnicy oraz rozważanie Męki Pańskiej przybliżmy się do cierpiącego za nas Jezusa.

Zapraszamy dzisiaj wszystkich na wieczorną Liturgię Męki Pańskiej.

Dk. Krzysztof

fot.: unsplash.com

 

 

 

Zostaw swój komentarz

© 2020 Blog PWSD w Gnieźnie "Powołani". Wszelkie prawa zastrzeżone.